Εισαγωγή στην κοινωνιολογία των συναισθημάτων: Θεωρία και μέθοδοι έρευνας

Το συναίσθημα είναι άρρηκτα συνυφασμένο με την οντολογική διάσταση της ανθρώπινης ύπαρξης, την επαφή με τον κοινωνικό εαυτό, την κοινωνική μας εμπλοκή και διάδραση στον κοινωνικό κόσμο. Ως μια μορφή «αιθερικής» ενέργειας, ποιητικά μιλώντας, το συναίσθημα υποκινείται από τις πρόδηλες ή τις ανεξιχνίαστες αιτίες του, διαπερνά το εντός μας και εκπέμπεται σε ό,τι μας περιβάλλει. Είναι όμως το συναίσθημα μόνο ατομική υπόθεση; Ή μήπως η εκδήλωσή του ή η αιτιότητά του τοποθετείται στη διασταύρωση του ατομικού και του κοινωνικού, μέσα στη διαχρονική διαλεκτική τους σχέση;

Αν η φιλοσοφία, η ψυχολογία, οι γνωστικές επιστήμες και οι νευροεπιστήμες έχουν αφιερώσει ή και εξακολουθούν να αφιε­ρώνουν έρευνες και μελέτες σε αυτό, η κοινωνιολογία σχετικά πρόσφατα έχει αρχίσει να αναρωτιέται για τη θέση του συναισθήματος στις κοινωνικές πραγματικότητες, στις αλληλεπιδράσεις και δια­ντιδράσεις στον κοινωνικό κόσμο. Ή μήπως όχι και τόσο πρόσφατα;

Προσεγγίζοντας το θεωρητικό έργο των κοινωνιολόγων και αναλύοντάς το, διαπιστώνουμε ότι το συναίσθημα ως προβληματική και ως έννοια –ακόμα και αν δεν κατονομάζεται– είναι παρόν στις κλασικές αλλά και στις μεταγενέστερες κοινωνιολογικές μελέτες. Με αφετηρία αυτή τη διαπίστωση, επιχειρείται μια συνοπτική, πλην όμως ευρεία επισκόπηση της θέσης του συναισθήματος στην κοινωνιολογική γνώση, τόσο στις θεω­ρητικές προσεγγίσεις της τελευταίας όσο και στις μεθοδολογικές στρατηγικές της κοινωνικής έρευνας.