Quantum: Αϊνστάιν, Μπορ και η μεγάλη διαμάχη για τη φύση της πραγματικότητας

Για τους περισσότερους ανθρώπους, η κβαντική θεωρία είναι συνώνυμη της μυστηριώδους,
ανεξιχνίαστης επιστήμης. Και όμως, για πολλά χρόνια ήταν εξίσου αινιγματική για τους ίδιους τους επιστήμονες. Σε αυτό το αριστοτεχνικά γραμμένο βιβλίο, ο Manjit Kumar προσφέρει μια σημαντική και έξοχα διατυπωμένη ιστορική καταγραφή τούτης της καθοριστικής επιστημονικής επανάστασης και της αντιπαράθεσης που αναπτύχθηκε στον πυρήνα της και δίχασε τους πρωταγωνιστές της.
Η κβαντική θεωρία εξετάζει αυτούς καθαυτούς τους δομικούς λίθους του κόσμου μας, τα σωματίδια και τις διεργασίες χωρίς τις οποίες δεν θα υπήρχε. Ωστόσο, επί 60 χρόνια, οι περισσότεροι φυσικοί πίστευαν ότι η κβαντική θεωρία αρνείται την ύπαρξη της ίδιας της πραγματικότητας. Στο λαμπρό αυτό επίτευγμα της ιστορίας των επιστημών, ο Manjit Kumar δείχνει πώς η χρυσή εποχή της φυσικής προκάλεσε τη μεγαλύτερη πνευματική διαμάχη του εικοστού αιώνα.
Η κβαντική θεωρία είναι αλλόκοτη. Το 1905, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν υπέβαλε την ιδέα ότι το φως δεν είναι κύμα αλλά σωματίδιο, αψηφώντας πειράματα ενός αιώνα. Η αρχή της αβεβαιότητας του Βέρνερ Χάιζενμπεργκ και η πασίγνωστη νεκροζώντανη γάτα του Έρβιν Σρέντινγκερ είναι εξίσου αλλόκοτες. Όπως είπε ο Νιλς Μπορ, εάν δεν αιφνιδιάστηκες από την κβαντική θεωρία, δεν την κατάλαβες πραγματικά.
Ενώ το Quantum τοποθετεί την επιστήμη στο γενικότερο πλαίσιο των μεγάλων ανακατατάξεων της σύγχρονης εποχής, κεντρικό θέμα του Kumar αποτελεί η διένεξη ανάμεσα στονΑϊνστάιν και τον Μπορ σχετικά με τη φύση της πραγματικότητας και την ψυχή της επιστήμης. «Ο Μπορ υπέβαλε σε πλύση εγκεφάλου μια ολόκληρη γενιά φυσικών ώστε να πιστέψουν ότι το πρόβλημα είχε λυθεί» παραπονέθηκε ο βραβευμένος με Νόμπελ φυσικός Μάρεϊ Γκελ-Μαν. Στο Quantum, όμως, ο Kumar φέρνει τον Αϊνστάιν ξανά στο προσκήνιο της κβαντικής αντιπαράθεσης.
Το Quantum αποτελεί απαραίτητο ανάγνωσμα για όποιον θέλγεται από τούτη την πολυσύνθετη και συναρπαστική ιστορία και από την ομάδα των λαμπρών ανθρώπων στο κέντρο της.