Όταν έρθεις θα είμαι σχεδόν ευτυχισμενός: Γράμματα στην Έλσα Μοράντε [1947-1983]

Στις επιστολές που ο Μοράβια ανταλλάσσει με τη Μοράντε μεταξύ του 1947 και της δεκαετίας του 1980, συγκρούονται ένας άνδρας και μια γυναίκα, και μαζί δύο μεγάλοι συγγραφείς του 20ού αιώνα. Η αξία των ντοκουμέντων αυτής της συλλογής έγκειται, επομένως, στην εκ βαθέων μαρτυρία ενός δεσμού όπου η ζωή δεν μπορεί ποτέ να είναι απολύτως διαχωρισμένη από την τέχνη, κι έτσι ο έρωτας, στοιχείο προσωπικό και ταυτόχρονα λογοτεχνικό όσο τίποτε άλλο, μεταφέρεται σε μια άλλη, οικουμενική διάσταση. Το αποδεικνύουν αυτές οι επιστολές που ο Μοράβια έγραψε αυθόρμητα, με μια πηγαία αλήθεια και με εκείνη τη σεμνότητα που δεν τον εμπόδιζε να μοιραστεί συγκινήσεις, ιδέες και ανησυχίες […].

Ενωμένοι και ταυτόχρονα χωρισμένοι για μια ολόκληρη ζωή. Τους χωρίζουν οι διαφορές του χαρακτήρα και η καταγωγή -αστική για αυτόν, ταπεινή για εκείνη- που δυσχεραίνει από την πρώτη στιγμή την ισορροπία της σχέσης […]. Αυτό που τους ενώνει, όμως, είναι πάνω απ’όλα «το δαιμόνιο της λογοτεχνίας», το οποίο στην αλληλογραφία εκδηλώνεται σπάνια, μα είναι πανταχού παρόν σε ένα υπόγειο επίπεδο, έτοιμο να ξεπροβάλει όταν

η ζωή το απαιτεί.

από την εισαγωγή της Alessandra Grandelis